Schermen en Hongaren (II): Schermen in Sopron

Geplaatst 4 nov. 2016 07:38 door Melle Berg   [ 21 jan. 2017 07:39 bijgewerkt ]
Sopron is de meest noordwestelijke stad van Hongarije. De kleine stad van zo’n vijftig duizend inwoners ligt op de Oostenrijks-Hongaarse grens, zo’n 60 kilometer onder Wenen. Op maandag 24 oktober breng ik een bezoekje aan het stadje. Ik heb contact opgenomen met de plaatselijke schermvereniging, Soproni Líceumi Vívóegylet (Schermvereniging Soproner Lyceum) geheten, die me uitgenodigd heeft om een schermtraining bij te wonen.

Schermen op school
Het schermen in Sopron heeft een lange traditie en is begonnen in de eerste jaren van de 20e eeuw. De plaatselijke vereniging heeft zijn huidige naam echter pas in 2000 gekregen, toen de Soproner schermvereniging intrek nam in het Evangelisch Lyceum van de stad. De vereniging mocht de ruime gymzaal van de school gratis gebruiken voor trainingen en wedstrijden, maar moest in ruil wel de naam van de school aannemen. De schermvereniging kan zo voordelig meeliften op de financiële ondersteuning die de school krijgt. Het Hongaarse Ministerie van Onderwijs doneert geld aan scholen in het land om sport- en trainingsattributen te kopen en het Lyceum heeft een jumelage met een Duits - eveneens Evangelisch - Lyceum, dat af en toe de zusterschoolschenkingen doet aan schermmaterialen. Op die manier zit de vereniging goed in haar schermattributen.
    Het is een typische ‘win-win’ situatie. De school krijgt veel meer prestige, omdat het een schermvereniging in huis heeft en de vereniging biedt de schermtrainingen zo’n beetje kosteloos aan en niet geheel onbelangrijk: er is een constante stroom van schermtalent - leerlingen van de school en andere gymnasia in de stad - die zich op school aanmelden bij de schermvereniging.
    Het is donker als ik om half zes aankom bij de school. Het Lyceum bevindt zich in de binnenstad van de stad aan het Széchenyi Plein. De statige gebouwen aan het plein ademen de sfeer van de Oostenrijks-Hongaarse Dubbelmonarchie. Ik loop het schoolgebouw binnen en op de tweede verdieping vind ik de gymzaal. De training is net begonnen. Zo’n vijfentwintig kinderen tussen de vijf en twaalf jaar oud hebben zich verzameld en er is een veteraan komen opdagen.

Het Hongaarse wapen

Mijn gastheren, de maîtres Zoltán Bolodár en Ádám Magas, zijn enigszins verbaasd dat ik de moeite heb genomen om de training in Sopron te komen bekijken. Dan is er de herkenning, wordt de sfeer hartelijk en beleef ik een genoeglijke inkijk in de basis van de Hongaarse schermsport. Op mijn beurt ben ik weer verbaasd dat de Soproner schermvereniging alleen op sabel schermt. De training begint met een warming-up en de gebruikelijk stretch-oefeningen. Magas neemt de groep kinderen onder handen die in september met schermen zijn begonnen en gemiddeld drie dagen per week trainen. De veteraan is in een hoek van de gymzaal bezig aan zijn warming-up.
    Bolodár en ik gaan er eens goed voor staan. Bolodár legt uit: “De keuze voor sabel is een traditie in Sopron, sowieso is het in Hongarije beter om je te specialiseren op één wapen vanwege de vele verenigingen en dan is de sabel, die in Hongarije gezien wordt als het Hongaarse wapen een logische keuze. Desondanks is het wel moeilijk om vanuit Sopron de landelijke en internationale top te bereiken. De concurrentie met de grotere steden in Hongarije en natuurlijk de hoofdstad en schermcentrum Boedapest is moordend, en uiteindelijk is schermen een kostbare en tijdsintensieve sport. De vereniging draagt wel wat bij in de kosten van kinderen die op een hoger niveau schermen, maar de ouders moeten er wel geld in willen steken. Dat is in Hongarije niet zo eenvoudig. Er is een goede landelijke competitie waar op competitiedagen de hele dag wordt geschermd. Kinderen die niet door de voorrondes heen komen, werken die dag hun eigen competitie af, net als de kinderen die wél door de voorrondes komen.”
    Dan ratelen de sabels in de gymzaal en hoor ik de stem van Magas. Ik zie dat de kinderen zonder handschoen aan het schermen zijn en als ik dat opmerk, glimlacht Bolodár wat laconiek. “Ja, wij adviseren de kinderen om een handschoen aan de Kerstman te vragen, tot die tijd schermen ze zonder handschoenen.” Ik zie ook jonge kinderen van vijf-zes jaar. “Ja, dat zijn kinderen waarvan een ouder broertje of zusje al bij ons schermt. Dat is een ballotagecriterium. Op deze wijze wordt het schermen in het gezin gepromoot en is er dus meer motivatie en uitwisseling van kennis te verwachten.”

Demonstratie
Inmiddels is de veteraan klaar voor de één-op- één training met de instructeur. Bolodár zet een stoel voor mij klaar en dan begint de demonstratie. Maître Bolodár beweegt zich soepel en de veteraan krijgt er flink van langs: een serie typische sabeltouchés op het masker van de instructeur wordt eindeloos geoefend. De veteraan houdt het na een goed half uur voor gezien en druipt afgepeigerd af. Na afloop van de sessie komt Bolodár, die zelf actief is in het internationale seniorenveld naar me toe en laat de sabel tussen zijn middelvinger en duim rollen. “Dit is het essentie van schermen op sabel, alleen spanning op de twee vingers, de rest van het lichaam is volledig ontspannen, en hoe ontspannener je bent, hoe meer je aan snelheid wint.” doceert de maître.
    Bolodár nodigt me uit de volgende keer een week te komen trainen in Sopron. “Elke avond tussen 17.30 en 19.00 zijn we aan het trainen, behalve 's woensdags.” We spreken af elkaar in ieder geval in Szombathely te ontmoeten, een stad zo’n zeventig kilometer ten zuiden van Sopron. In juli is er een groot internationaal schermkamp met de deelname van rond de 600 internationale schermers. “Ádám en ik zijn er ook”, zegt Bolodár en vele andere Hongaarse toptrainers, terwijl ik afscheid neem, bedank ik hem hartelijk voor de demonstratie.
Comments