Schermen en Hongaren (IV): Mentale fitheid en andere sportpsychologische trainingstechnieken met Aladar Kogler

Geplaatst 5 jan. 2017 04:11 door Melle Berg   [ 21 jan. 2017 07:47 bijgewerkt ]

Dr. Aladar Kogler (1932-) is een specialist op het terrein van mentale fitheid en sportpsychologie voor schermers. Kogler heeft een indrukwekkende staat van dienst. Tot 1981 was hij bondscoach van de Tsjechoslowaakse nationale schermploeg. In 1983 werd hij directeur van het Sportpsychologisch Instituut aan Columbia University in New York. In de 28 jaar dat hij daar onderzoek deed naar de mentale aspecten van topsport waaronder topschermen, was hij ook het hoofd van het Amerikaanse nationale schermtrainingscentrum dat eveneens aan Columbia is verbonden. Als bondscoach en toptrainer heeft hij uitstekende resultaten bereikt met Amerikaanse schermers op nationale, internationale en Olympische wedstrijden.

    Maïtre Nagy heeft er in zijn interview al op gewezen dat de grootste bijdrage van Hongarije aan de schermsport is dat vele getalenteerde coaches het land verlieten tijdens het communisme waardoor de Hongaarse School over de hele wereld kon uitwaaieren. Aladar Kogler woonde weliswaar in Tsjechoslowakije maar was lid van de Hongaarse minderheid in Slowakije, die na de Tweede Wereldoorlog aan de verkeerde kant van de grens terechtkwam. Kogler beschouwt zich derhalve als een vertegenwoordiger van de Hongaarse School. Hij was in communistisch Tsjechoslowakije bondscoach van de nationale schermploeg voordat hij het land in 1981 verliet. Kogler heeft zijn hele leven toegelegd op de studie en ontwikkeling van trainingsprogramma’s ter verbetering van de mentale fitheid bij sporters maar vooral bij topschermers. Zijn ervaringen en analysen heeft hij opgeschreven in twee leesbare boeken: The Mental Preparation of Fencers and Others: awareness-based concentrative analysis and mind fitness training (2013, Sword Play Books, New York) en One Touch at a Time: psychological processes in fencing (Second edition, 2005, Sword Play Books, New York).

    Zijn centrale sportprobleem is het aloude probleem dat je de ene week geweldig in vorm bent, mooie acties op de loper uitvoert en touchés aan de lopende band scoort maar een week later lijkt niets te lukken en begint de twijfel toe te slaan: 'kan ik het nog wel?' We krijgen in zijn boeken uitvoerig antwoord op vragen als: 'hoe kan je in een partij de wedstrijd kantelen?' 'Wat moet je doen om niet de moed te verliezen als je op achterstand staat?' 'Waarom zijn het eerste en het derde punt van belang in een partij van vijf punten?' etc. Kogler denkt dat dergelijke zwenkingen in de 'vorm' van de dag te maken hebben met mentale fitheid en weerbaarheid. Vele scherm- en andere topsportcoaches geven toe dat psychologische aspecten in topsport onwaarschijnlijk belangrijk zijn, dat ‘fighting spirit’ belangrijker is dan techniek en tactiek en voor tachtig procent het succes van een topschermer bepaalt. Desondanks wordt er weinig of geen aandacht besteed aan systematische training van mentale fitheid en weerbaarheid.

    Mentale fitheid en weerbaarheid is door Kogler in de 28 jaar dat hij actief was op Columbia intensief  onderzocht en uitgetest op Amerikaanse topschermers. Dit heeft geleid tot het trainingsprogramma dat hij A-COAN (awareness-based concentrative analysis) noemt. Het doel van A-COAN is om tijdens de partij stress – de belangrijkste veroorzaker van het falen in wedstrijden volgens Kogler – volledig onder controle te hebben. In de trainingssituaties kan dit geoefend worden, zodat je een gewenning opbouwt vanuit de trainingssituatie. De kunst bestaat uit het activeren van die gewenning tijdens de wedstrijd wanneer stress toeslaat. Zelf-analyse waarbij je leert negatieve emoties te verwijderen uit je cognitieve systeem, meditatie-, visualisatie- en schrijfoefeningen spelen een belangrijke rol in A-COAN.   

    In ‘One Touch at a Time’ doet Kogler een autobiografische tip van de sluier omhoog. Hij vertelt openhartig over zijn ontberingen als lid van de Hongaarse minderheid in Tsjechoslowakije, dat na 1945 in de ban van het communisme raakt. Zijn oudere broer vluchtte naar het Westen; zijn vader pleegde zelfmoord bij dit nieuws en zijn moeder raakte verlamd. Kogler zelf gaat op jonge leeftijd bewust in de Tsjechoslowaakse mijnen werken waardoor hij als arbeider in communistisch Tsjechoslowakije toestemming krijgt om te sporten. Aanvankelijk wil hij zelf topschermer worden maar voor een internationale wedstrijd in nota bene de bevriende DDR krijgt hij bezoek van de veiligheidsdienst. Die zetten hem onder druk of hij met een smoes zijn broer uit het Westen wil teruglokken. Hij weigert mee te werken en dit is het einde van zijn actieve loopbaan als sporter. Hij besluit daarop schermcoach te worden en zich toe te leggen op mentale training. Daarin is hij al heel ver gekomen. Hij heeft zich namelijk na de oorlog in yoga gespecialiseerd omdat het gezin Kogler thuis in Hongarije toevallig nog een yogaboek had liggen. Kogler bekwaamt zich – zonder hulp van een leraar! – in deze Oosterse meditatietechniek, ondanks dat het onder het communisme verboden is. Hij is zeer gemotiveerd om yoga onder de knie te krijgen, omdat hij door mentale fitheid en weerbaarheid het communisme wil overleven. Later zien de communisten dat sportpsychologie van enorm belang is voor het winnen van topwedstrijden en komt Kogler als topschermcoach in beeld. Hij neemt de  mentale coaching van de Tsjechoslowaakse topschermers voor zijn rekening, totdat hij in 1981 het communisme definitief de rug toekeert.


De boeken van Kogler zijn hier te vinden:
  • The Mental Preparation of Fencers and Others (bol.com)
  • One Touch at a time (amazon.com)
Comments