Schermen en Hongaren (VII): Interactief schermtrainen in de eenentwintigste eeuw

Geplaatst 1 jun. 2017 04:50 door Melle Berg

We leven in een snelle tijd vol heftige veranderingen. Hoewel schermen met het elektrische jureersysteem haast iets futuristisch heeft, wortelt de techniek en taktiek van het schermen in oude Europese tradities. De vraag dringt zich op of de schermsport verder geïnnoveerd kan worden in de 21ste eeuw. Er is ongetwijfeld veel mogelijk in de schermsport: het elektrische jureersysteem kan draadloos worden zodat schermers zich nog vrijer kunnen bewegen op de loper en de wisselingen van schermers in grote toernooien op de loper sneller kan; de 3D-techniek kan aangewend worden om de greep van het schermwapen precieser voor iedere hand te maken (zie mijn interview met David van Nunen), etc. Kunnen de nieuwe communicatiemogelijkheden aangewend worden om schermtrainingen te ondersteunen? Video-analyse in vertraging wordt inmiddels bij vele soorten sportevaluaties toegepast. Dit geldt ook voor het schermen, ook al omdat acties zo snel gaan, is het zonder vertraagde video-analyse bijna niet meer mogelijk om schermacties goed te evalueren.

Hongaarse School
De Hongaarse school voor schermtrainingen is onwikkeld door László Bosódy in het begin van de twintigste eeuw. Deze officier startte zijn loopbaan in het Oostenrijks-Hongaar leger en legde de basis voor zijn schermloopbaan als maître op de officierenopleiding in Wiener Neustadt. De essentie van de Hongaarse school is de analytische training. Elk element van een handeling wordt apart getraind waarna de hele actie als organisch geheel kan worden geoefend. Verder wordt ook een tegenactie geoefend voor elke actie, zodat er een patroon ontstaat dat lijkt op een schematische schaakwedstrijd. Borsódy heeft veel succes behaald met zijn analytische methoden, gezien het grote aantal schermkampioenen, die Hongarije heeft opgeleverd. Ook onder het communisme ging de ontwikkeling van de Hongaarse School verder. De handboeken van Hongaarse maîtres, zoals István Lukovich (https://www.amazon.com/Fencing-Modern-International-Istvan-Lukovich/dp/0965946819) behoren tot het standaard lesmateriaal van iedere schermcoach. Hoewel dit uitvoerige studies zijn, zijn de boeken moeilijk te hanteren en de dynamische handelingen worden weergegeven met tekeningen die behoorlijk wat voorstellingsvermogen vereisen.

Ákos Patócs
In Hongarije is er nu een technologische innovatie doorgevoerd om de trainingsmethoden van de Hongaarse School toegankelijk te maken. Deze technologische vernieuwing valt ook samen met een wisseling van de wacht als het gaat om de theoretische studie van het schermen in Hongarije. Een generatie van jonge schermcoaches staat klaar om het werk over te nemen. Een van die jonge coaches is Ákos Patócs, die zijn schermloopbaan begon bij de schermvereniging van de Medische Semmelweis Universiteit in Boedapest vernoemd naar de Olympisch kampioen Rudolf Kárpáti (wikipedia.org). Patócs promoveerde op een onderwerp uit de sportpsychologie en deelde tijdens zijn assistentschap op de Semmelweis een kamer met de grote meester van de schermcoaches István Lukovich. Dr. Patócs is inmiddels docent aan de Universiteit voor Lichamelijke Oefening in Boedapest waar hij hoofdcoach voor sabel is (tf.hu). Hij houdt zich wat zijn onderzoek betreft bezig met de cognitieve eigenschappen van Hongaarse topschermers. Nu heeft Patócs de eerste interactieve schermtrainingscursus ontwikkeld. De eerste in een serie van drie Engelstalige boekjes is inmiddels op de markt verschenen onder de titel Interactive fencing – sabre, (ISBN 9789634249849, 2016, te bestellen op pbtfencing.com). De eerste publicatie biedt een complete sabelcursus en in de loop van het jaar verschijnen de interactieve trainingscursussen ook voor floret en degen.

Interact Fencing
De inhoudsopgave van Interact Fencing volgt in grote lijnen die van de handboeken van Lukovich. Het boekjes telt 85 pagina’s en gaat vergezeld met 78 demonstraties van de korte teksten op korte videotjes. Alle acties worden in een diagram gepresenteerd in de vorm van antwoorden op de vragen wat?, waarom?, en hoe? De videotjes kunnen worden opgeroepen via een QR-code die op een i-pod of smartphone zichtbaar wordt waardoor de lezer op een filmpje meteen kan zien hoe de handeling moet worden uitgevoerd. Alle acties worden twee keer uitgevoerd, een keer door een jeugdschermer en een keer door een seniorschermer. Het behoeft geen betoog dat er een proliferatie onstaat van praktische mogelijkheden: de schermer bekijkt voor de training een actie en geeft de coach aan wat hij/zij wil trainen; trainer en schermer bekijken een bepaalde oefening op de smartphone tijdens de training en voeren dat meteen uit etc, etc. Met dit werk heeft Patócs als theoreticus de estafettestok van zijn meester Lukovich overgenomen en de internationale schermwereld een grote dienst bewezen door de Hongaarse School heel dicht bij de schermers en hun coaches te brengen. Immers iedereen heeft tegenwoordig wel een smartphone.

Comments